Bé cứ nhón chân khi đứng: Có phải con đang “học cách giữ thăng bằng”?

Có những lúc ba mẹ sẽ thấy một điều khá lạ: bé đang đứng chơi bình thường, bỗng nhiên nhón gót, đứng bằng mũi chân, thậm chí đi vài bước như vậy rồi lại trở về dáng đi quen thuộc.

Nhiều ba mẹ nhìn thấy sẽ lo:

“Có phải chân con có vấn đề không?”

Thực tế, ở giai đoạn trẻ đang học cách đứng và đi, việc thay đổi tư thế bàn chân có thể xuất hiện khá thường xuyên. Bé đang dần học cách điều khiển cơ thể, giữ thăng bằng và tìm ra cách bước đi phù hợp với mình.

Tuy nhiên, điều quan trọng là ba mẹ không chỉ nhìn vào một vài lần bé nhón chân, mà nên quan sát cả cách hành vi này xuất hiện trong sinh hoạt hằng ngày.

1. Vì sao bé lại thích nhón chân?

Khi mới tập đứng và tập đi, cơ thể bé vẫn đang học cách phối hợp rất nhiều bộ phận cùng lúc: bàn chân, cổ chân, đầu gối, hông và thân người.

Đứng bằng mũi chân đôi khi là một cách để bé thử nghiệm khả năng kiểm soát cơ thể.

Chẳng hạn, khi với lấy một món đồ ở trên cao, bé có thể tự nhiên nhón chân để vươn người. Khi đang chơi và thay đổi tư thế liên tục, bé cũng có thể nhón gót trong vài giây rồi trở lại bình thường.

Với trẻ nhỏ, đôi chân không chỉ dùng để “đi”. Bé còn đang dùng chúng để khám phá cơ thể và học cách phản ứng với môi trường xung quanh.

2. Nhón chân đôi khi chỉ là một cách bé giữ thăng bằng

Khi đứng trên một bề mặt mới hoặc khi cơ thể chưa thật sự ổn định, trẻ có thể thay đổi cách đặt bàn chân để tìm tư thế mà mình cảm thấy dễ kiểm soát hơn.

Bởi vậy, ba mẹ có thể bắt gặp bé:

Nhón chân khi với đồ vật.
Đi bằng mũi chân trong một đoạn ngắn.
Nhón chân khi đang phấn khích hoặc chơi đùa.
Thỉnh thoảng đứng nhón gót rồi lại đặt cả bàn chân xuống.
Có lúc đi bình thường, có lúc lại thay đổi dáng chân.

Điều đáng quan sát không phải chỉ là “bé có nhón chân hay không”, mà là bé có thể đặt gót chân xuống và đi bằng cả bàn chân khi muốn hay không.

3. Hãy thử quan sát bé trong những hoàn cảnh khác nhau

Một cách đơn giản là thay vì liên tục nhắc:

“Con hạ chân xuống!”

ba mẹ hãy dành vài ngày để quan sát.

Khi ở nhà, trên nền phẳng và an toàn, hãy để ý:

Bé có đi bằng cả bàn chân khi đi chậm không?

Bé có thể đặt gót chân xuống sàn không?

Hai bên chân có hoạt động tương đối giống nhau không?

Bé chỉ nhón chân trong một vài tình huống hay gần như lúc nào cũng đi như vậy?

Dáng đi có thay đổi rõ rệt theo thời gian không?

Những quan sát nhỏ này sẽ giúp ba mẹ hiểu được thói quen vận động của con tốt hơn thay vì chỉ dựa vào một khoảnh khắc nhìn thấy.

4. Khi nào ba mẹ nên chú ý nhiều hơn?

Nếu bé thỉnh thoảng nhón chân khi chơi hoặc trong một tình huống cụ thể, sau đó vẫn có thể đặt gót chân xuống và đi bình thường, ba mẹ có thể tiếp tục theo dõi.

Ngược lại, ba mẹ nên chú ý hơn nếu việc nhón chân:

Xảy ra rất thường xuyên hoặc kéo dài.
Bé khó hoặc không thể đặt gót chân xuống.
Chỉ xuất hiện rõ ở một bên chân.
Đi kèm với việc dáng đi thay đổi đáng kể.
Bé có vẻ khó chịu, đau hoặc hạn chế vận động.
Theo thời gian, tình trạng không giảm mà ngày càng rõ hơn.

Trong những trường hợp này, thay vì tự đoán nguyên nhân, ba mẹ nên trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia phù hợp để được đánh giá trực tiếp.

Một hành vi đơn lẻ không thể nói lên toàn bộ tình trạng phát triển vận động của trẻ.

5. Ba mẹ có thể làm gì để hỗ trợ bé?

Điều quan trọng nhất vẫn là tạo cho bé cơ hội vận động tự nhiên và an toàn.

Ở nhà, ba mẹ có thể cho con:

Đi chân trần trên bề mặt sạch và an toàn.
Chơi các trò cần thay đổi tư thế như đứng lên, ngồi xuống, bước qua vật thấp.
Khuyến khích bé đi lại thay vì luôn được bế hoặc ngồi một chỗ.
Cho bé có thời gian vận động trên những bề mặt khác nhau, phù hợp với độ tuổi và đảm bảo an toàn.
Quan sát dáng đi của con thay vì liên tục chỉnh từng bước chân.

Đặc biệt, khi chọn giày cho bé tập đi, ba mẹ cũng nên tránh những đôi quá nặng hoặc quá cứng khiến bàn chân và cổ chân khó chuyển động tự nhiên.

Một đôi giày phù hợp nên bảo vệ bàn chân nhưng vẫn để bé có đủ không gian để cử động, gập chân và cảm nhận mặt đất.

Đừng chỉ nhìn xem bé đi thế nào – hãy nhìn xem đôi chân đang học gì

Những bước đi đầu tiên của trẻ không phải lúc nào cũng hoàn hảo.

Có lúc bé bước nhanh, có lúc chậm lại. Có lúc đứng vững, có lúc lại nhón chân, nghiêng người hoặc dang tay để giữ thăng bằng.

Đó là một phần của quá trình bé làm quen với chính cơ thể mình.

Vì vậy, thay vì vội vàng sửa từng tư thế, ba mẹ có thể quan sát, tạo môi trường vận động an toàn và cho con thời gian để tự hoàn thiện khả năng kiểm soát đôi chân.

Bởi đôi khi, một động tác rất nhỏ như nhón chân cũng là cách bé đang nói với chúng ta rằng:

“Con đang học cách làm chủ từng bước đi của mình.”