Khi thấy con đi với hai bàn chân hướng ra ngoài giống hình chữ V, nhiều ba mẹ lo lắng không biết đây có phải dấu hiệu bất thường hay không. Một số người cho rằng bé chỉ đang tập đi nên dáng chân chưa ổn định, trong khi những người khác lại vội tìm giày có khả năng chỉnh dáng đi cho con.
Thực tế, bàn chân hướng ra ngoài có thể là một phần trong quá trình phát triển của trẻ, nhưng cũng có trường hợp cần được bác sĩ đánh giá. Điều quan trọng là ba mẹ biết cách quan sát dáng đi của bé và lựa chọn giày phù hợp.
1. Bé đi chân chữ V là như thế nào?
Bé đi chân chữ V là cách gọi dễ hiểu khi hai bàn chân hướng chếch ra ngoài thay vì hướng thẳng về phía trước trong lúc đứng hoặc đi bộ. Trong y khoa, biểu hiện này thường được gọi là out-toeing (dáng đi xoay bàn chân ra ngoài).
Ba mẹ có thể nhận thấy một số biểu hiện như:
-
Hai mũi bàn chân hướng ra ngoài khi bé đứng.
-
Bàn chân tiếp tục xoay ra ngoài khi bé đi hoặc chạy.
-
Dáng đi trông hơi khác so với những trẻ cùng tuổi.
-
Đế giày có thể bị mòn không đều nếu tình trạng kéo dài.
Tuy nhiên, không phải cứ thấy bàn chân hướng ra ngoài là bé đang gặp vấn đề về xương hoặc khớp. Cần quan sát tổng thể dáng đi, khả năng vận động và những biểu hiện đi kèm để đánh giá chính xác hơn.
2. Vì sao trẻ nhỏ có dáng đi chân chữ V?
Có nhiều nguyên nhân khiến bàn chân của trẻ hướng ra ngoài. Ba mẹ không nên chỉ nhìn vào hình dáng bàn chân để tự kết luận.
Do quá trình phát triển tự nhiên
Khi còn nhỏ, hệ xương và cơ của trẻ vẫn đang phát triển. Một số trẻ có dáng đi xoay bàn chân ra ngoài trong những năm đầu đời. Tình trạng này có thể cải thiện khi trẻ lớn lên mà không cần can thiệp đặc biệt.
Do cấu trúc xương và khớp
Hướng bàn chân có thể liên quan đến độ xoay của xương đùi, xương cẳng chân hoặc cấu trúc vùng hông. Những yếu tố này không thể được xác định chính xác chỉ bằng cách quan sát bàn chân tại nhà.
Do hình dáng bàn chân
Một số đặc điểm của bàn chân, chẳng hạn bàn chân bẹt, có thể khiến bàn chân trông hướng ra ngoài hơn. Tuy nhiên, ba mẹ không nên mặc định bé bị bàn chân bẹt chỉ vì thấy hai mũi chân xoay ra ngoài.
Lưu ý: Giày không phải nguyên nhân duy nhất gây ra dáng đi chân chữ V. Việc đổi giày cũng không thể tự điều chỉnh cấu trúc xương hoặc khớp nếu có bất thường.
3. Khi nào ba mẹ cần đưa bé đi khám?
Nếu bé vẫn vui chơi, đi lại bình thường và không có biểu hiện khó chịu, ba mẹ có thể theo dõi dáng đi trong sinh hoạt hằng ngày. Tuy nhiên, không nên bỏ qua những dấu hiệu bất thường.
Ba mẹ nên đưa bé đi khám nếu nhận thấy:
-
Chỉ một bàn chân xoay ra ngoài rõ rệt: Hai bên có sự khác biệt đáng kể.
-
Dáng đi ngày càng bất thường: Bàn chân xoay ra ngoài nhiều hơn theo thời gian.
-
Bé đi khập khiễng hoặc bị đau: Đặc biệt khi đau ở bàn chân, chân, đầu gối, đùi hoặc vùng hông.
-
Bé gặp khó khăn khi vận động: Thường xuyên vấp ngã bất thường hoặc khó tham gia các hoạt động phù hợp với độ tuổi.
Nếu bé đột ngột không thể chịu lực lên chân, đau dữ dội hoặc có biểu hiện bất thường nghiêm trọng, ba mẹ cần đưa bé đi đánh giá y tế ngay.
Bác sĩ sẽ kiểm tra dáng đi, khả năng vận động và các khớp liên quan để xác định liệu bé chỉ đang phát triển theo một biến thể bình thường hay cần được theo dõi, điều trị.
4. Cách chọn giày phù hợp cho bé có dáng đi chân chữ V
Giày phù hợp không có tác dụng tự chỉnh cấu trúc xương, nhưng có thể giúp bé cảm thấy thoải mái và di chuyển tự nhiên hơn.
Chọn giày vừa với bàn chân
Ba mẹ nên đo chiều dài và kiểm tra chiều rộng bàn chân của bé trước khi chọn size. Mũi giày cần có đủ không gian cho các ngón chân cử động, đồng thời gót giày cần giữ chân ổn định, không dễ tuột khi bé bước đi.
Không nên mua giày quá chật hoặc rộng hơn nhiều size với suy nghĩ rằng bé sẽ mang được lâu hơn.
Ưu tiên giày nhẹ, đế linh hoạt vừa đủ
Với trẻ đang tập đi, một đôi giày quá nặng hoặc có đế quá cứng có thể khiến việc bước đi trở nên kém thoải mái.
Ba mẹ nên ưu tiên đế có thể uốn cong phù hợp với chuyển động của bàn chân, nhưng vẫn đủ ổn định để bé di chuyển trên bề mặt sử dụng. Đế giày cũng cần có độ bám phù hợp, tránh trơn trượt khi bé đi trên nền nhà.
Chọn giày ôm chân vừa phải
Phần thân và gót giày cần giữ chân ổn định mà không siết chặt bàn chân. Ba mẹ nên kiểm tra xem quai giày có gây hằn đỏ, ngón chân có bị ép hoặc bé có thường xuyên tìm cách tháo giày hay không.
Nếu bé đã được bác sĩ chẩn đoán có vấn đề về cấu trúc xương hoặc khớp, hãy hỏi ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng giày chỉnh hình hay các loại lót giày đặc biệt. Không nên tự mua sản phẩm với kỳ vọng điều chỉnh dáng chân.
5. Ba mẹ nên làm gì để theo dõi dáng đi của bé?
Bên cạnh việc chọn giày phù hợp, ba mẹ có thể duy trì một số thói quen đơn giản:
-
Quan sát bé đi chân trần trên bề mặt phẳng, an toàn để nhận biết hướng bàn chân tự nhiên.
-
Cho bé vận động và vui chơi phù hợp với độ tuổi, không ép bé phải đi theo một dáng chân cố định.
-
Quay video ngắn khi bé đi bộ để so sánh sự thay đổi theo thời gian.
-
Đưa bé đi khám nếu dáng đi có dấu hiệu bất đối xứng, tiến triển xấu hoặc đi kèm đau và khó khăn khi vận động.
Không nên tự nắn bàn chân, ép bé đi thẳng mũi chân hoặc áp dụng các bài tập chỉnh dáng khi chưa được hướng dẫn chuyên môn.
Kết luận
Bé đi chân chữ V không phải lúc nào cũng là dấu hiệu đáng lo. Một số trường hợp liên quan đến quá trình phát triển tự nhiên, nhưng nếu bàn chân xoay ra ngoài rõ rệt, không cân xứng hoặc ảnh hưởng đến khả năng vận động, ba mẹ nên đưa bé đi khám để được đánh giá.
Khi chọn giày cho con, hãy ưu tiên độ vừa vặn, trọng lượng nhẹ, đế linh hoạt vừa đủ và khả năng bám tốt. Một đôi giày phù hợp giúp bé thoải mái hơn khi khám phá thế giới, nhưng không thay thế việc thăm khám nếu bé có dấu hiệu bất thường.
Ba mẹ hãy quan sát dáng đi của con và kiểm tra đôi giày bé đang mang thường xuyên nhé. Nếu đang tìm giày cho bé tập đi, ba mẹ có thể tham khảo các mẫu giày Tinyfeet với thiết kế nhẹ, đế TPR mỏng nhẹ và chú trọng sự linh hoạt trong từng bước chân.
Ba mẹ tham khảo các mẫu giày chuẩn y khoa của Tinyfeet tại đây nhé!
Thông tin trong bài viết mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán hoặc tư vấn trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa nhi hay chấn thương chỉnh hình nhi.
